بسته مأیوس‌كننده اروپایی

هادی محمدی

دیدار مقامات مذاکره‌کننده ایرانی با ۱+۴ در وین که روز جمعه برگزار شد، از سوی اروپایی‌ها به عنوان نشانه‌ای برای حفظ برجام تبلیغ می‌شود، حال آنکه دکتر روحانی با تکیه بر پیش‌نویس بسته اروپایی و در مکالمه تلفنی با مرکل، آن را مأیوس‌کننده می‌داند. وعده‌های کلی و حداقلی و فاقد مکانیزم‌های اجرایی که دکتر روحانی بر آن تکیه کرده، همان شیوه مذاکراتی در برجام و نوع تعامل آن‌ها در بیش از دو سال و نیم گذشته است. بدیهی است که اروپایی‌ها و سه کشور اصلی مشارکت‌کننده در وین، یک «راهبرد حداقلی مبهم» را برای حفظ برجام در اولویت می‌دانند و خانم مرکل نیز صراحتاً تأکید کرده که قادر به جبران خسارت خروج امریکا از برجام نیستند. باقی ماندن ایران در برجام و تعهدات یکطرفه، حتی با حمایت کامل روسیه و چین و بدون مسئولیت‌پذیری اروپا در سیاست‌های رندانه و محتاطانه، امکانپذیر نیست، خصوصاً اینکه امریکا در اولین گام خود، عزم متوقف کردن فروش نفت ایران و بهره‌برداری از درآمد مالی آن را، در اولویت قرار داده و جنگ اقتصادی با ایران را وارد مرحله جدیدی کرده است. اگر نشست وین به روشن کردن مکانیزم‌های اجرایی و پذیرش مسئولیت کامل تعهدات برجامی منتهی نشود و صرفاً به مذاکرات وقت‌کشی بپردازد تا فشار‌های امریکایی بر ایران آغاز و گسترش یابد، واکنش حداقلی ایران نیز باید به تعهدات حداقلی در برجام باشد و در صورت زیاده‌خواهی یا اصرار سه کشور اروپایی برای یک برجام یک‌طرفه و غیرمتعادل، خروج از برجام را رسماً اعلام کند و نسبت به رفتار‌های تحریمی و رویکرد فشار امریکا و هر کشوری که از آن تبعیت نماید، راهبرد اقدام متقابل و هوشمند را همانگونه که در مورد مانع‌تراشی برای صدور نفت ایران از سوی دکتر روحانی تأکید شد، به اجرا بگذارد. مسئولیت‌پذیری در مناسبات جهانی نمی‌تواندامری یکسویه باشد و آنگونه که امریکا و تا حدودی غربی‌ها بدان امیدوار هستند، قابل اجرا نیست، اگر دولت روحانی پس از تحریم فرش و پسته ایران، کلیه واردات از امریکا را ممنوع اعلام کند، بقیه کشور‌ها هم، این رخداد را در محاسبات و مناسبات با ایران بیش از گذشته رعایت خواهند کرد. ژاپن، کره‌جنوبی، هند و برخی کشور‌های اروپایی باید به میزان همراهی با راهبرد غیرقانونی و غیرانسانی ترامپ و قوانین فراسرزمینی امریکا از بازار ایران حذف شوند و به جای آن از دیگر فرصت‌های خارجی و یا داخلی بهره جست. اجرای راهبرد نفتی «یا برای همه یا هیچ‌کس» با اولین اقدام عملی، کارکرد متعادل‌سازی راهبرد‌های دشمن را به جای خواهد گذاشت و مهم‌تر از همه اینکه اقتصاد ایران را از شرایط بیمار نفت پایه به اقتصاد مقاومتی و ملی با شتاب بیشتر سوق خواهد داد.
واکنش محکم دولت به نتایج نشست وین، سنگ بنای راهبرد عاقلانه و غیرمنفعل در اقتصاد و سیاست خواهد بود.
ثبت: ۱۳۹۷/۴/۱۶