«حجت‌‌الاسلام والمسلمین محسن كرمانی» مسئول رسیدگی به امور مساجد شرق تهران مطرح كرد:

مساجدی در تراز انقلاب اسلامی

امور مساجد به فرمان رهبر معظم انقلاب در سال 1368 تأسیس شد. همان طور كه از نامش مشخص است، هدفش ساماندهی و رسیدگی به وضعیت مساجد است تا ائمه جماعات و دیگر خادمان و امنا از طریق آن وارد مساجد شوند و نظم و هماهنگی حاصل شود. سیاست‌های مركز براساس فرمایش‌های رهبر معظم انقلاب برای رسیدن به مسجدی در تراز انقلاب اسلامی طراحی شده و هدف این است كه مسجد در همه شئونات محله، منطقه و جامعه خودش به شكلی تأثیرگذار باشد.
بابك ذبيحي/ سي مردادماه روز جهاني مسجد نامگذاري شده است. سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامي ايران به اجلاس وزيران امور خارجه كشورهاي اسلامي در تهران پيشنهاد كرد تا سالگرد آتش زدن مسجد الاقصي از سوي رژيم صهيونيستي را روز جهاني مسجد يا مساجد تعيين كنند كه مورد پذيرش قرار گرفت و اين روز در تقويم رسمي جمهوري اسلامي ايران به ثبت رسيد.

به اين بهانه با مسئول رسيدگي به امور مساجد ناحيه شهيد بهشتي مناطق 4، 7، 8 و 13 شهرداري تهران به گفت‌وگو نشستيم.

لطفاً ما و خوانندگان را از فعاليت‌ها، اهداف و برنامه‌هاي امور مساجد مطلع كنيد.

امور مساجد به فرمان رهبر معظم انقلاب در سال 1368 تأسيس شد. همان طور كه از نامش مشخص است، هدفش ساماندهي و رسيدگي به وضعيت مساجد است تا ائمه جماعات و ديگر خادمان و امنا از طريق آن وارد مساجد شوند و نظم و هماهنگي حاصل شود. سياست‌هاي مركز براساس فرمايش‌هاي رهبر معظم انقلاب براي رسيدن به مسجدي در تراز انقلاب اسلامي طراحي شده و هدف اين است كه مسجد در همه شئونات محله، منطقه و جامعه خودش به شكلي تأثيرگذار باشد. اگرچه هويت مسجد به اقامه نماز است، هدف منحصر به آن نيست. هدف مسجد جهادي است. همان‌طور كه در قرآن دو نوع انسان مؤمن «مجاهد و قاعد» به ما معرفي مي‌شود مساجد هم اين‌گونه هستند. برخي از آنها قاعدند و يك دورهمي دارند، قرآني مي‌خوانند، جماعتي، دعايي و اگر چند بچه بيايند به آنها تشر مي‌زنند و آنها را مزاحم مي‌دانند گويي مالك مسجدند؛ اما برخي مساجد روحيه جهادي و انقلابي دارند و در تمام شئونات فرهنگي و اجتماعي فعال هستند. به قول رهبر معظم انقلاب «هر مسجد بايد يك هسته مقاومت باشد» و توضيح دادند منظور از هسته مقاومت در همه زمينه‌ها، هسته مقاومت فرهنگي، هسته مقاومت اجتماعي و... است.
به نظر ما بهترين مكان براي دستور «آتش به اختيار» مساجد هستند و بايد از اين فرصت استفاده كنند و تأثيرگذار باشند.

آيا اين اهداف و سياست‌ها به برنامه مدون و مكتوب تبديل شده‌اند و قابل ارائه هستند؟
بله، الحمدلله تاكنون سندهاي خوبي تنظيم شده‌اند كه در سايت مسجد آمده است. در همين رابطه سال گذشته نمايشگاهي اختصاصي برگزار شد و سندها به نمايش درآمد وعلاقه‌مندان و مسئولان فرهنگي براي بازديد تشريف آوردند.

خودتان به منزله يك مدير مسئول چه اولويتي داريد؟

من اعتقاد دارم كه اگر مسجد فعال مي‌خواهيم، بايد مدير مسجد فعال باشد. مدير طبيعي مسجد هم به فرموده معظم‌له امام جماعت است و قطعاً اين مديريت تحكمي و اداري نيست، بلكه مديريت بر قلب‌ها و دل‌هاست.

اگر مدير فعال شود همه اعضا، از خادم و امنا تا بسيج و كانون فعال خواهند شد؛ بنابراين اولويت من اين است كه فضاي حضور روحانيون جوان، با نشاط و با برنامه كه تحول ايجاد كنند فراهم شود؛ البته ائمه جماعات سالمند و معظم قابل احترامند و تلاش‌هاي بسياري در مساجد انجام دادند و بايد حضورشان را به رسميت بشناسيم؛ اما به خاطر دارم رهبر معظم انقلاب در يكي از فرمايش‌هاي خود توصيه كردند كه ائمه جماعات معمر يكي دو تا روحاني جوان كنار خودشان بياورند و در فعاليت‌هاي فرهنگي و اجرايي از آنها استفاده شود؛ بنابراين بايد اين فرايند طي شود تا مساجد فعال‌تر شوند.

بحث جوانگرايي در مساجد و انتصاب ائمه جماعات جوان دستور رهبري بوده يا سياستگذاري مركز است؟

انتصابات حضرت آقا به ويژه در چند سال اخير بر اين امر دلالت دارد؛ براي نمونه رئيس سازمان تبليغات، آقاي قمي كه دهه شصتي هستند يا مسئول نهاد نمايندگي رهبري آقاي رستمي يا ائمه جمعه در استان‌ها همگي جوانند و اينها نشان مي‌دهد كه معظم‌له از ما هم توقع دارند در اين مسير حركت كنيم.

آيا ظرفيت‌ها و امكانات مساجد گوناگون شناسايي شده است؟

اطلاعات سخت‌افزاري از قبيل متراژ، قدمت و سال تأسيس، تعداد اتاق‌ها، عقبه و... ثبت شده؛ اما اطلاعات نرم‌افزاري مانند نيروي انساني، فعاليت‌هاي شاخص هر مسجد و بقيه موارد به ثبت نرسيده كه در دست اقدام است.

گاهي حضور نوجوانان و مردم در برخي مساجد كمرنگ است. در اين زمينه طرح و برنامه‌اي داريد؟
در سايت مسجد يك بانك ايده داريم كه هر كسي مي‌تواند ايده‌هاي خود را ثبت كند. دوستان اين ايده‌ها را موضوع‌بندي كردند و ذيل هر يك ده‌ها طرح و ايده وجود دارد؛ براي نمونه موضوع مسجد و خانواده يا مسجد و مدرسه كه مسئولان خادمان مسجد مي‌توانند از آنها بهره‌برداري كنند و در هر زمينه كه تمايل داشتند مسجد را فعال كنند.


آيا از برنامه‌هاي مساجد در كشورهاي اسلامي باخبر هستيد و آيا از ايده‌ها و طرح‌هاي خوب‌ آنها الگوبرداري شده است؟

بله، هر چند مديريت مساجد آنها كاملاً دولتي است و مساجد ما مردمي اداره مي‌شوند، گاهي از فضاي مسجد استفاده صددرصدي مي‌برند و برنامه‌هاي خوبي دارند.

آيا امكانات خانه خدا و مسجد به راحتي در اختيار عموم مردم قرار مي‌گيرد؟
توقع رهبري از ما اين است كه مساجدمان برقرار و دربشان به روي مردم باز باشد تا رهگذران و كسبه بتوانند از امكانات اين مكان‌ها بهره ببرند و اگر شخصي خواست نمازش را با تأخير بخواند، در محله و شهر سرگردان به دنبال مسجد و نمازخانه نباشد.

بنابراين ما با مسئولان مساجدي كه دسترسي راحت‌تري دارند صحبت كرديم تا برقرار باشند و مردم بتوانند نمازي بخوانند يا استراحت كنند؛ البته استفاده‌هاي معمولي مانند مجلس ختم از قديم بوده است؛ اما بايد شرايطي فراهم شود تا بعضي جشن‌ها هم در مسجد برگزار شود؛ مانند مسيحي‌ها كه خطبه عقدشان در كليسا خوانده مي‌شود و بيشتر آنها زندگي‌شان را از معبدشان آغاز مي‌كنند. تصور اين امر كه آغاز زندگي‌ها از مسجد باشد، چقدر زيبا و خاطره‌انگيز خواهد بود.

بنده زماني ‌كه امام جماعت مسجدي در گيلاوند بودم هر سال كلاس اولي‌ها را به مسجد دعوت مي‌كرديم و با شاخه گل يا هديه‌اي كوچك و لوازم تحرير مختصر با سلام و صلوات و دعاي خيري از زير قرآن ردشان مي‌كرديم. بارها جوانان در خيابان مرا صدا زدند كه خاطره شيريني از مسجد و شما داريم و هديه‌تان را هنوز نگه داشته‌ايم.

بحث مالي، درآمدها، تعيين هزينه مجلس ختم و غيره چگونه نظارت و مديريت مي‌شود؟

همان‌طور كه عرض كردم مساجد ما مردمي است؛ پس نبايد در جزئيات دخالت كنيم، بلكه بايد به امنا و مردم اعتماد كنيم و كار را به آنها بسپاريم؛ اما كمك مي‌كنيم و آموزش مي‌دهيم. دستورالعمل‌هاي مالي، نرم‌افزار‌ حسابداري و فرم‌هايي تحويل‌شان مي‌دهيم تا همه موارد مالي را ثبت كنند و تراز مالي بگيرند و از محاسبات غافل نباشند. از آنها خواستيم حساب مشترك داشته باشند، با امضاي امام‌جماعت و دو تن از اعضاي امنا تا همه دخل و خرج‌ها از آن مسير باشد. گروه‌هاي حسابرسي ما سالي يك بار به آنها سر مي‌زنند و اشكالات را بررسي مي‌كنند و تذكر مي‌دهند و انصافاً امناي ما امين هستند و اجازه ندادند ريالي جا به جا شود.

گاهي اختلافاتي در بعضي مساجد ميان امام جماعت و امنا و جوانان فعال شنيده مي‌شود، براي حل آنها چه تدابيري انديشيده‌ايد؟
جلساتي به نام «زمزمه محبت» داريم تا دور هم بنشينند و اختلافات و گله‌ها را بازگو كنند تا ان‌شاءالله برطرف شود. در ضمن شوراي فرهنگي طراحي كرده كه اعضاي آن امام‌جماعت، فرمانده بسيج، بسيج خواهران، مسئولان فرهنگي امنا و بسيج و دو نفر از نمازگزاران هستند كه سابقه فرهنگي دارند. تمام فعاليت‌هاي فرهنگي به تأييد و تصويب اين شورا انجام مي‌شود؛ بنابراين وقتي دور هم مي‌نشينند و تبادل نظر مي‌كنند اختلافات به حداقل مي‌رسد؛ البته به ايده‌آلي كه مي‌خواهيم نرسيديم؛ اما در خيلي از مساجد اين شورا شكل گرفته است.

منبع:صبح صادق
ثبت: ۱۳۹۸/۶/۳