محمد
مهدی شیخ صراف- زامبیها،
مردههای متحرکِ ترسناک و بیمغز
و بیروحی هستند که معمولاً آرام
حرکت میکنند و علاقه زیادی به خوردن
گوشت و مغز انسان دارند و از طریق گاز گرفتن و وارد کردن بزاق خود به بدن قربانیانشان
آنها را همانند خود به یک مرده متحرک تبدیل میکنند.
تاکنون در هالیوود
فیلمهای زیادی با محوریت زامبیها
ساخته شده اند. فیلمهایی که پایان دنیا را با همهگیر
شدن یک ویروس و تبدیل شدن تمام مردم دنیا به زامبی ها تصویر می کنند. معروفترین
آنها سری 5 گانه رزیدنت اویل ( Resident EviL) است که هم اکنون قسمت ششم آن نیز در مرحله تولید قرار دارد. نسخه
اول این فیلم در سال 2002 پس از موفقیت چشمگیر فروش جهانی یک بازی به همین نام در
کنسول پلیاستیشن ساخته شد، تا اولین
بازی کامپیوتری لقب بگیرد که فیلم سینمایی بر اساس آن ساخته شده است.
در این سالها فیلمهای
سینمایی متعددی در هالیوود ساخته شده اند که در آنها مفاهیمی چون «افراطیگری»،
«عدم پیروی از قانونهای جهانی»، «حرکت
ویروسوار»، «حرکاتی که نتیجهاش
برایشان مهم نیست»، «حملات انتحاری»، «بیفکر
و غیرمنطقی و غیرقابل مذاکره بودن » با مسلمانی و مسلمانان همنشین شده اند. اما هم
اکنون در اکران تابستانه هالیوود در بیش از سه هزار سینما در سراسر جهان فیلمی با
عنوان جنگ جهانی
(World War Z) روی پرده است که تصویر جدیدی از مسلمانان را در خود گنجانده است.
مسلمانانی در قامت زامبی!
آتشی
از گور اسامه
بدل كردن مسلمانان به
«زامبي» ها اولينبار نيست كه در سينماي
هاليوود صورت مي گيرد، چه آنكه درست يك سال بعد از كشته شدن «اسامه بن لادن» رهبر
گروه تروريستي القاعده توسط ارتش آمريكا و سپردن جسد سوخته وي به اقيانوس، در سال
2012 فيلمي به نام «اوسامبي» (Osombie) ساخته شد كه در عنوان
آن دو لغت «اسامه» و «زامبي» به عاريت گرفته شده است.در ذيل اين فيلم كه در آن
نشان داده مي شد «بن لادن» اين بار در قامت يك زامبي از بطن اقيانوس دوباره زنده
مي شود و به جهان باز مي گردد تا اعمال تروريستي خود را از سر گيرد و ارتشی از
زامبیهای مسلمان تشکیل میدهد
تا آخرالزمان را برپا کرده و دنیا را نابود کند.در این فیلم که چندان هم سر و
صدایی نکرد و مورد استقبال هم قرار نگرفت برای اولین بار دو جریان اسلامهراسی
و زامبیهراسی به هم رسیدند و برچسب
زامبی به مسلمانان نسبت داده شد؛ زامبیهایی
که اللهاکبرگویان بهدنبال
خوردن گوشت دیگر انسانها و انتقال ویروس
خود به آنها هستند. اما در روایت 2013، جنگ جهانی Z مستقیماً به قلب ماجرا
می زند و به فلسطین می رود.
باز
هم یک جنگ جهانی
فیلمنامه جنگ جهانی Z ، با بازی بازیگر
سوپراستار مطرح آمریکایی، «برد پیت» برگرفته از کتابی با همین عنوان است. کتاب
«جنگ جهانی Z: تاریخ شفاهی جنگ زامبیها»
نوشته «Max Brooks» انتشار یافته در سال 2006 است و مکس بروکس که یهودیت را از پدرش
به ارث برده است فوقتخصص نگارش داستانهای
مرتبط با زامبیهاست. بودجه تولید فیلم
ابتدا رقمی درحدود 150 میلیون دلار بود، اما فیلمبرداری مجدد و اقدامات اضافی که
زیر نظر پیت انجام شد، بودجه را به رقمی حدود 190 میلیون دلار رساند.
پیت در این فیلم در
نقش یک مأمور سازمان ملل به نام گری لین بازی میکند
که سفری بینالمللی را شروع میکند
تا مانع از شیوع نسل زامبیها
شود. او در کنار تلاش برای نجات جان مردم عادی، باید به فکر نجات خانواده خود
نیز در برابر حمله زامبیها باشد.فیلم شروعی
غافلگیر کننده و توفانی دارد. عده ای زامبی به نوعی ویروس کشنده مبتلا شده اند که
آنها را تبدیل به موجوداتی درنده و خونخوار کرده که تنها هدفشان ویرانی و نابودی
انسانهاست. این زامبی ها که در این فیلم مصممتر
و سریع تر از هر زمان دیگری هستند، ناگهان کل منطقه را به محاصره درآورده و شروع
به قلع و قمع ملت می کنند. اما زمانی که گری و خانواده اش به کشتی برده می شوند به
او اعلام میشود که باید در نقش قهرمان
داستان به دنبال درمان این زامبی های نگون بخت باشد و از همین جا مشکلات ساختاری
فیلم آغاز می شود و تا انتهای فیلم، به اوج خود می رسد.
پراکنده
و بی ربط
تماشاگر در « جنگ
جهانی Z » با قهرمانی مواجه است که هیچ هویت و شخصیت مستقلی ندارد و تنها
این تصاویر پس زمینه و اتفاقات و اشارات سیاسی است که مسیر فیلم را به جلو هدایت
می کند.
هرچند فیلم به مدد
قدرت فنی هالیوود اکشن قابل قبولی دارد اما خط داستانی اپیزودی فیلم پراکنده است و
مدام از لوکیشنی به لوکیشن دیگر در سراسر دنیا میرود
تا گاه بدون هیچ منطق و قافیه ای صرفاً تحرک فیلم حفظ شود و البته اهداف سازندگانش
هم برآورده کند .فیلم در فیلادلفیا آغاز میشود
و پس از آن به نیويورک، نیوجرسی و سپس به یک ناو هواپیمابر در 200 مایلی سواحل
شرقی منتقل شود.از آنجا فیلم با سفری طولانی به کرهجنوبی
ادامه می یابد.اما «جنگ جهانی Z » در ادامه کار را خراب تر می کند و تصمیم میگیرد
فیلمنامه سراسر اکشنش را در مسیر سیاسی به کار گیرد تا نشان دهد مسائل مالی پشت
پرده نیز در این امر بی تأثیر نبوده است. به همین جهت، گری ناگهان سر از
اورشلیم (بیت المقدس) درمیآورد
و ما شاهد این هستیم که اسرائیلی های بی نوا(!) در آنجا در حال ساخت یک دیوار عظیم
در برابر زامبیهای خونخوار(!) هستند. این
دیوار که مشخصاً مابه ازای بیرونی آن را همه دیده اند، در اینجا نقش محافظ در
برابر جماعت زامبی را ایفا می کند.
اورشلیم،
در محاصره زامبی ها!
در فیلم نشان داده مي
شود كه ويروس «زامبي»ها که از يك كودك چيني منتشر شده به يك فلسطيني منتقل مي شود.
در فاصله ای كوتاه تعداد زيادي از فلسطيني ها به «زامبي» بدل مي شوند و در ادامه
آنقدر زیاد میشوند كه براي پيدا كردن طعمه
هاي جدید به سمت ديوار حائل که مرز جدا كننده اراضي اشغالي در سرزمين غصب شده
فلسطيني هاست حمله مي برند.
در اين لحظه دوربين
با يك نماي وسيع كه توسط هلي كوپتر در حال پرواز گرفته مي شود، نشان مي دهد كه
اسراييلي ها در پشت ديوار حائل مشغول دعا خواندن براي دور شدن از اين آسيب هستند و
در آن سوء فلسطيني هاي «زامبي» شده براي كشتار وخوردن اسراييلي ها در صدد عبور از
ديوار حائل هستند. اینجاست که در يك روايت ساده، اسراييلي هاي غاصب را
مردماني بي گناه نشان مي دهد كه در «اورشليم» امنيت جاني ندارند و حيات آنها در
خطر حمله فلسطينياني است كه بدل به «زامبي» شده اند. این روند در ادامه با
ملحق شدن فلسطینی ها به اسرائیلی ها و برافراشته شدن پرچم و منقلب شدن زامبی های
عزیز و... به نقطه اوج خود می رسد. واقعاً مشخص نیست چه در ذهن نویسنده داستان
گذشته که داستانی تا این حد آشفته را را در ذهن خود پرورش داده است. در عین حال نه
اتفاقات فیلمنامه و نه کلامی که از زبان شخصیت های داستان خارج می شود، توانایی
این را ندارد که ارزش خود را به عنوان یک اثر ارزشمند و قابل تحمل اثبات کند.
سیاست
زدگی در دل اکشن
سیاست زدگی «جنگ
جهانی Z » بیشتر از حد معمول است آنقدر در مقاطعی که یک نسخه شعاری بدل می
شود. به خصوص در جایی از داستان که این دیالوگ را از زبان نماینده سازمان موساد می
شنویم:«دولت اسرائیل مایل است که سلامتی همه انسانها با هر دین و مذهب و ملیتی را
تضمین کند و سلامتی انسانها برایش در اولویت قرار دارد!»در نهایت درباره « جنگ
جهانی Z » تنها می توان گفت؛ گویا سازندگان فیلم آنقدر درگیر گنجاندن
پیامهای مورد نظر خود در این فیلم بوده اند که از بقیه موارد غافل شده اند. این
فیلم در خوشبینانه ترین حالت ممکن، 35 دقیقه فیلمنامه مفید دارد و مابقی آن مغلطهای
از اشارات سیاسی تبلیغاتی است که اصلاً وجه خوشی در قامت آثار مشابه خود ندارد.
فیلم به اثری بدل شده که افکار کاملاً عجیب نویسندگانش را با جهت گیری های افراطی
سیاسی، در قالب اتفاقات عجیب و غریب یک اثر زامبی- آخرالزمانی روانه ذهن مخاطب می
کند. «جنگ جهانی Z» از لحاظ فنی ارزش بالایی دارد و قابل دفاع است اما از لحاظ
محتوایی فاقد ارزش هست و پیامهای سیاسی اش هم هرچند در قالبی جدید ارائه شده اما
باز کهنه و بی تأثیر است.
مقصد
بعدی: ایران؟
با تمام این اوصاف و
بر خلاف انتظارات فیلم با دوپینگهای تبلیغاتی توانست فروش موفقی را تجربه
کند.هرچند تولید فیلم برای سازندگانش بسیار پردردسر بود و هزینه آن را در حدود 50
میلیون دلار افزایش داد اما رقم فروش گیشه اش آن قدر خوب بود که مسئولان پارامونت
را به فکر یک دنباله برای این فیلم بیندازد. ظاهراً فروش خوب فیلم سختی های ساخت
را از یاد پارامونت برده که آنها تصمیم به ساخت دنباله فیلم گرفته اند. برد پیت هم
این موضوع را تأیید کرده و گفته می شود وی در رأس بازیگرانی است که برای بازی در
قسمت بعد انتخاب شده است .اما مقصد بعدی کجاست؟
همانطور که در فیلم اشاره میشود،
ویروس زامبی به پاکستان میرسد
و سپس زامبیهای مسلمان پاکستانی از طریق
مرز وارد خاک ایران میشوند. کسی چه میداند؟
شاید مقصد بعدی برد پیت برای مبارزه با زامبیها
پاکستان، افغانستان یا حتی ایران باشد! تا وقتی دیپلماسی ایران و دیگر کشورهای
اسلامی در حوزه سینما در انفعال کامل قرار دارد، اصلاً غیر منتظره نیست تمدن مدرن
به انتهای راه رسیده آمریکایی این باردر ادامه داستان خود ایرانیها
را در نسبتی مستقیم با زامبیها
قرار دهد.